Phần Mềm Là Gì? Phân Loại Các Phần Mềm Máy Tính Phổ Biến Hiện nay

Trên hành trình công việc và đời sống hàng ngày, chúng ta không thể thiếu những phần mềm phổ biến giúp chúng ta tiện nghi và làm việc hiệu quả. Nhưng bạn có biết chính xác phần mềm là gì không? Hãy cùng Trang Tin Đời Sống khám phá khái niệm phần mềm và các loại phần mềm phổ biến nhất ngay trong bài viết này. Chắc chắn rằng bạn sẽ thu thập được nhiều kiến thức mới về công nghệ số.

Phần Mềm Là Gì?

Phần mềm là gì?

Phần mềm máy tính là tập hợp dữ liệu và các câu lệnh dùng để máy tính thực hiện công việc. Phần mềm được viết bằng ngôn ngữ lập trình cấp cao, là ngôn ngữ dễ hiểu và hiệu quả cho các lập trình viên. Ngôn ngữ lập trình cấp cao thường được dịch ra ngôn ngữ máy bằng trình biên dịch hoặc trình thông dịch, hoặc có thể kết hợp cả hai cách thực thi.

Trong lĩnh vực khoa học máy tính và kỹ thuật phần mềm, phần mềm bao gồm thông tin được xử lý dựa trên hệ thống máy tính, thư viện, và dữ liệu. Phần mềm chỉ có thể hoạt động khi có phần cứng phù hợp để thực thi. Phần mềm thường được sử dụng trên máy tính, các thiết bị truyền thông giải trí, bộ điều khiển trong máy công cụ và ô tô. Mặc dù phần mềm và phần cứng có các khái niệm trái ngược nhau, nhưng chúng cần nhau và không thể tồn tại độc lập trong thực tế.

Các Loại Phần Mềm Phổ Biến Ngày Nay

Các loại phần mềm phổ biến ngày nay

Phân Loại theo Mục Đích và Lĩnh Vực Sử Dụng

  • Phần Mềm Máy Tính (Phần Mềm Ứng Dụng): Dành riêng cho máy tính, giúp thực hiện các chức năng đặc biệt và cung cấp các tính năng ngoài các hoạt động cơ bản của máy tính, phục vụ cho công việc và giải trí. Ví dụ như phần mềm bán hàng, quản lý tiệm vàng, hệ thống quản lý học tập (LMS), phần mềm quản lý du lịch,…

  • Phần Mềm Hệ Thống: Dùng để quản lý hoạt động của phần cứng trong máy tính, cung cấp các chức năng cơ bản mà người dùng yêu cầu hoặc phần mềm khác cần để hoạt động đúng. Các phần mềm hệ thống bao gồm:

    • Hệ Điều Hành: Bộ sưu tập chương trình cần thiết để quản lý tài nguyên và cung cấp dịch vụ chung cho các phần mềm khác đang chạy trên nền tảng đó. Hệ điều hành bao gồm các chương trình giám sát, trình khởi động, giao diện người dùng và hệ thống cửa sổ.
    • Trình Điều Khiển Thiết Bị: Được sử dụng cho các thiết bị kết nối với máy tính, mỗi thiết bị cần ít nhất một trình điều khiển.
    • Tiện Ích: Chương trình máy tính hỗ trợ người dùng trong việc bảo trì và chăm sóc máy tính.
  • Phần Mềm Độc Hại: Loại phần mềm này được phát triển nhằm gây hại và phá hủy máy tính, liên quan mật thiết với các hoạt động tội phạm trên mạng.

Phân Loại theo Bản Chất hoặc Miền Thực Thi

  • Ứng Dụng Máy Tính để Bàn: Bao gồm trình duyệt web, Microsoft Office, ứng dụng di động và máy tính bảng.

  • Các Lệnh JavaScript: Phần mềm nhúng thông thường được sử dụng trên các trang web và chạy trực tiếp trong trình duyệt mà không cần plugin bổ sung.

  • Phần Mềm Máy Chủ: Bao gồm ứng dụng web chạy trên máy chủ để tạo nội dung động thông qua trình duyệt web, ví dụ như Java, ASP, NET hoặc các JavaScript chạy trên máy chủ.

  • Plugin và Các Tiện Ích Mở Rộng: Các phần mềm này được sử dụng để mở rộng hoặc điều chỉnh chức năng của một phần mềm khác, yêu cầu phần mềm đó phải được sử dụng để hoạt động.

Phân Loại theo Công Cụ Lập Trình

Các công cụ lập trình là phần mềm tồn tại dưới dạng chương trình hoặc ứng dụng, được sử dụng bởi các nhà phát triển phần mềm để tạo, gỡ lỗi và hỗ trợ phần mềm.

Phần mềm có thể được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau. Mỗi ngôn ngữ thường đi kèm với một hoặc nhiều công cụ lập trình riêng. Các công cụ này có thể là các chương trình như trình biên dịch, trình gỡ lỗi, trình liên kết hoặc trình soạn thảo.

Một Phần Mềm Chất Lượng Cần Có Những Gì?

Một phần mềm chất lượng cần có những gì?

Tính Năng

Tính năng của phần mềm đảm bảo rằng nó cung cấp các module chức năng để đáp ứng yêu cầu và mục đích được xác định từ đầu khi triển khai phần mềm. Các tính năng quan trọng bao gồm:

  • Phù hợp và chính xác.
  • Giao diện người dùng thân thiện (UX/UI).
  • Tương tác và sử dụng dễ dàng cho người dùng.
  • Bảo mật đi kèm.

Độ Tin Cậy

Độ tin cậy của phần mềm đánh giá mức độ rủi ro trong công việc kinh doanh và khả năng phát sinh lỗi từ ứng dụng sau quá trình thử nghiệm. Độ tin cậy kém có thể do cấu trúc phần mềm không được mã hóa chặt chẽ. Đánh giá độ tin cậy qua các yếu tố sau:

  • Sự hoàn thiện của cấu trúc ứng dụng.
  • Quy trình mã hóa của ứng dụng.
  • Độ phức tạp của thuật toán và xử lý lỗi.
  • Khả năng xử lý, khôi phục và quản lý tài nguyên.
  • Tính toàn vẹn và thống nhất dữ liệu.

Tính Hiệu Quả

Tính hiệu quả đảm bảo phần mềm đáp ứng mục đích tiết kiệm tài nguyên và tăng hiệu suất của ứng dụng. Việc tính toán nguồn lực mã nguồn giúp đảm bảo hiệu năng khi phần mềm chạy trên các hệ thống giao dịch mở rộng. Đánh giá tính hiệu quả qua các yếu tố sau:

  • Cấu trúc ứng dụng.
  • Tương tác phù hợp với nguồn tài nguyên.
  • Hiệu suất, thời gian truy cập và quản lý dữ liệu.
  • Quản lý bộ nhớ, mạng và không gian đĩa.
  • Quy trình mã hóa và lập trình.

Tính Bảo Mật

Biện pháp bảo vệ và ngăn chặn khả năng vi phạm bảo mật phần mềm và dữ liệu của hệ thống. Đánh giá tính bảo mật qua các yếu tố sau:

  • Cấu trúc ứng dụng.
  • Tuân thủ thiết kế nhiều lớp.
  • Vấn đề thực tế trong bảo mật.
  • Quy trình mã hóa và lập trình.
  • Bảo mật truy cập vào hệ thống và kiểm soát chương trình.

Khả Năng Bảo Trì

Bảo trì bao gồm khả năng kiểm tra, nâng cấp và phát triển phần mềm để phù hợp với yêu cầu chức năng và môi trường. Đánh giá khả năng bảo trì qua các yếu tố sau:

  • Cấu trúc phần mềm và lập trình hướng đối tượng.
  • Khả năng phân tích.
  • Mức độ phức tạp từ giao dịch và thuật toán.
  • Kiểm soát mã hóa.
  • Ổn định từ phần cứng, thành phần trung gian và cơ sở dữ liệu độc lập.
  • Khả năng thử nghiệm.

Kích Thước

Kích thước phần mềm được đo lường dựa trên yêu cầu thu thập toàn bộ mã nguồn một cách chính xác. Có hai loại kích thước phần mềm cần đo là kích thước kỹ thuật và kích thước kỹ năng:

  • Kích thước kỹ thuật đo bằng các phương pháp như đếm các dòng mã trên mỗi công nghệ và đếm số lượng tệp tin.

  • Kích thước kỹ năng đo bằng cách phân tích chức năng từ quan điểm và yêu cầu của người dùng.

Hy vọng bài viết trên Trang Tin Đời Sống đã cung cấp cho bạn những thông tin bổ ích về phần mềm và các loại phần mềm phổ biến ngày nay. Đây là những kiến thức tin học phổ biến mà chúng ta cần hiểu rõ.

Rate this post